برنامه‌ی سفر به تاجیکستان

وحید محمدی 15 بهمن، 1398
مدت مطالعه :
وقتی به حال و هوای نوروز نزدیک می‌شویم برای سفرهای نوروزی، با خودمان می‌گوییم که «خب امسال کجا را انتخاب کنم که خیلی خاص باشه». پیشنهادم برای سفری خاطره‌انگیز در نوروز 98 کشور تاجیکستان است. جالب‌ است بدانید جشن بزرگ نوروزی تاجیکستان همزمان با نوروز ما در این کشور برگزار می‌شود و به دلیل زبان، تاریخ و فرهنگ مشترکی که با این کشور داریم، احساس غربت نخواهیم کرد. پس در این برنامه سفر 8 روزه همراه من باشید تا با هم به دیار تاجیکستان سفر کنیم.
روز اول
با توجه به اینکه مسیر زمینی تهران تا دوشنبه -پایتخت تاجیکستان- حدود 2200 کیلومتر فاصله دارد، بهتر است از مسیر پروازی استفاده کنیم. دو مسیر برای رسیدن به این کشور توصیه می‌کنم؛ اولی از تهران با پرواز تاجیک ایر و بعدی از مشهد با پرواز وارش ایر. سفرمان را از مشهد شروع می‌کنیم، اگر ساعت 9 صبح به سمت دوشنبه پرواز ‌کنیم تقریبا ساعت 11:30 به وقت محلی به شهر دوشنبه می‌رسیم. نکته‌ی مهم اینکه پولمان را در فرودگاه تبدیل نمی‌کنیم و از راننده تاکسی می‌خواهیم که ما را در مسیرمان به اولین بانک برساند تا پولمان را تبدیل کنیم. واحد پول تاجیکستان سامانی است و هر 1 سامانی برابر با 450 تومان و هر 10 سامان حدود 1 دلار می‌شود.
میدان امیر اسماعیل سامانی
میدان امیراسماعیل سامانی
بعد از رسیدن به هتل و استراحتی مختصر برای گشت و صرف ناهار راهی شهر دوشنبه می‌شویم. اولین گشت‌مان را با بازدید از میدان امیر اسماعیل سامانی و باغ استاد رودکی آغاز می‌کنیم و بعد از آن به سمت کتابخانه ملی می‌رویم. برای گرفتن انرژی دوباره راهی رستوران خوب شهر می‌شویم و بعد از خوردن میان وعده به بازدید کاخ نوروزگاه می‌رویم. بازدید از کاخ نوروزگاه نقطه پایانی روز اول محسوب می‌شود و بعد از آن راهی هتل یا هاستل می‌شویم؛ بستگی به انتخاب شما دارد که هاستل یا هتل را برای اقامت انتخاب کنید.
روز دوم
بعد از استراحت کافی و خوردن یک صبحانه‌ی دلچسب در هتل یا هاستل برای دیدن و شرکت در مراسم بزرگ نوروزی راهی شهر می‌شویم. سراسر شهر دوشنبه با سمبل‌های نوروزی تزیین می‌شود، همه لباس‌های رنگی خود را بر تن کرده، برای شرکت در جشن به میدان‌های اصلی شهر می‌آیند و به رقص و آواز و پایکوبی مشغول می‌شوند. بعد از شرکت در جشن نوروزی راهی رستوران شهر می‌شویم و از غذاهای ملی مثل آش پلو، قوروتاب، شوربا، منتو و ششلیگ نوش جان می‌کنیم.
تاجیکستان
گروه‌های زیبای رقص با لباس محلی تاجیکی.
بعد از صرف ناهار، مسیرمان برای دیدن منطقه باستانی و تاریخی حصار را ادامه می‌دهیم. حصار در سمت غربی دوشنبه قرار گرفته و حدودا 30 دقیقه از شهر فاصله دارد.

“ اگر با تور به تاجیکستان سفر کرده‌اید با ماشین تور این مسیر را طی ‌کنید. اما اگر به صورت شخصی به تاجیکستان رفته‌اید می‌توانید از وسایل حمل‌ونقل عمومی مثل اتوبوس بین شهری یا ون استفاده کنید که هزینه‌های بسیار پایینی هم دارند.”


قلعه بزرگ حصار، مدرسه و کاروانسرا به صورت یک مجموعه در کنار هم هستند و بازدید از آن حدودا یک ساعت و نیم زمان نیاز دارد. بعد از آن به شهر دوشنبه برمی‌گردیم و اگر فرصت باشد از مسجد و یا مرکز حکومت اسماعیلیان هم دیدن می‌کنیم. اسماعیلیان رابطه بسیار خوبی با ایرانیان دارند و هر اسماعیلی آرزو دارد که به ایران سفر کند و از منطقه الموت و قلعه حسن صباح دیدن کند. گشت روز دوم به این صورت به پایان می‌رسد و برای استراحت راهی اقامتگاه می‌شویم.
روز سوم
بعد از خوردن صبحانه، سفرمان را به سمت جنوب کشور تاجیکستان یعنی منطقه ختلان و شهر تاریخی کولاب ادامه می‌دهیم. تقریبا مسافتی حدود 230 کیلومتر باید طی کنیم تا به این منطقه برسیم. در میانه راه از حاشیه سد نارک دیدن می‌کنیم و از ماهی‌های سرخ‌شده‌ی حاشیه دریاچه که طعم بی‌نظیری دارد امتحان می‌کنیم. بعد از توقفی کوتاه مسیرمان را به سمت شهر تاریخی هلبک ادامه می‌دهیم، جایی که قلعه‌ای چشم نواز و دیدنی قرار گرفته. این قلعه در دوران هخامنشیان آباد و در دوران بعد از اسلام در دوره کوشانیان مرمت شد. بعد از مرمت‌هایی که به تازگی صورت گرفته، این قلعه نمایی بسیار زیبا و با شکوه پیدا کرده است. در روبروی این قلعه موزه بسیار جالبی وجود دارد که حتما از آن دیدن کنید. گشت شهر کوچک هلبک حدودا یک ساعت و نیم از شما وقت می‌گیرد. بعد از آن راهی شهر کولاب می‌شویم و برای صرف ناهار به سمت "رستوران قو سفید" در شهر کولاب می‌رویم که رستوران تمیز و غذاهای خوبی دارد.
آرامگاه میرسیدعلی همدانی
نمایی از آرامگاه میرسیدعلی همدانی
بعد از صرف ناهار برای بازدید راهی آرامگاه صوفی بزرگ "میر سید علی همدانی" می‌شویم که در بین مردمان تاجیک به "حضرت امیر جان" شهرت دارد و ارادت خیلی خاصی به ایشان دارند. این محبوبیت تا حدی است که تصویر او روی اسکناس 10سامانی چاپ شده و شعر معروفش به خط سیریلیکی که همان روسی فارسی هست رو این اسکناس حک شده:
هر که ما را یاد کرد ایزد مر او را یار باد       هر که ما را خار کرد از عمر برخوردار باد
هر که اندر راه ما خاری فکند از دشمنی       هر گلی از باغ وصلش بشکفد بی خار باد
در دو عالم نیست ما را با کسی گردو غبار    هر که ما را رنجه دارد، راحتش بسیار باد ...    
بعد از دیدن آرامگاه ایشان و آشنایی با تصوف و عرفان و مروری بر احوالات این صوفی بزرگ ایرانی برای ادامه‌ی گشت راهی بازار بزرگ کولاب می‌شویم. نکته جالب اینکه کولاب به چکن‌دوزی معروف و از نظر کیفیت و پر کار بودن در سوزن‌دوزی مشهور است. پیشنهاد می‌کنم که در بازار کولاب حتما سوغاتی مثل خشکبار و یا صنایع دستی این شهر را تهیه کنید تا علاوه بر تهیه سوغاتی، به اقتصاد این کشور هم کمک شده باشد. بعد از خرید و گشت در بازار به طرف شهر دوشنبه راهی می‌شویم و روز سوم سفر را به پایان می‌رسانیم .
روز چهارم
بعد از استراحت، خوردن صبحانه و تحویل دادن اتاق‌ها مسیرمان را به سمت شمال تاجیکستان و منطقه سغد شهر خجند ادامه می‌دهیم. باید مسیر کوهستانی پر پیچ‌وخم ورزاب را طی کنیم که حدودا 350 کیلومتر راه است. در مسیر و در منطقه‌ای به نام عینی وارد جاده فرعی می‌شویم که ما را به سمت معروف‌ترین جاده طبیعی دریاچه اسکندر کول می‌برد. مکانی فوق العاده زیبا و بکر که برای چند دقیقه‌ شما را غرق آرامش می‌کند، به ویژه رنگ فیروزه‌ای آب دریاچه که زیبایی خاصی به آن بخشیده. بعد از گشت‌وگذار و عکاسی در حاشیه‌ی دریاچه مسیرمان را به طرف خجند ادامه می‌دهیم. در بین راه از شهر تاریخی استرافشان دیدن می‌کنیم.
دریاچه کول اسکندر
نمایی زیبا از دریاچه‌ی فیروزه‌ای کول اسکندر
این شهر زادگاه افشین است، کسی که در اوایل اسلام توسط بابک خرمدین دستگیر و تحویل خلیفه عباسی داده شد. شهر استرافشان معروف است به شهر چاقوهای دست‌ساز با دسته‌هایی از استخوان و یا شاخ حیوانات که در نوع خود بینظیر است. از طرفی آرامگاه صوفی بزرگ قرن دوم و سوم شیخ ابوبکر شبلی هم در این شهر واقع شده. جالب است بدانید مقبره‌ای نمادین از شیخ ابوبکر شبلی در شهر دماوند قرار دارد که یادگاری از دوره‌ی ایلخانی است. مقبره‌ی ایشان در ورودی شهر استرافشان قرار گرفته که حتما از این بنای نه چندان قدیمی دیدن کنید. بعد از توضیحات و دیدن این بنا راهی قلعه یا آتشکده مغ تپه می‌شویم. این بنا در دوران هخامنشیان و ساسانیان از شکوه خاصی برخوردار بوده که امروزه خوشبختانه توسط دولت تاجیکستان مرمت شده و می‌توان از آن بازدید کرد.
بعد از بازدید از شهر تاریخی استرافشان و خوردن ناهار مسیرمان را به سمت خجند ادامه می‌دهیم. حدود 2 ساعت راه پیش رو داریم تا به دومین شهر بزرگ تاجیکستان برسیم. مسیر منتهی به خجند طبیعت بسیار زیبایی دارد. وقتی وارد شهر می‌شوید، به تدریج رودخانه‌ای عظیم در میان شهر نمایان می‌شود که برای ما ایرانی‌ها حس خوبی دارد. نام این رودخانه‌ی زیبا در دل شهر خجند برای ما ایرانی‌ها بیگانه نیست، آمودریا یا جیحون نام این رودخانه‌ی زیباست که در کتاب‌های تاریخی و ادبی‌مان زیاد به گوشمان خورده. پس از عبور از روی آمودریا راهی هتل می‌شویم. از آنجا که هوا تا این ساعت دیگر تاریک می‌شود، مجالی برای دیدن شهر نیست. بنابراین بعد از خوردن شام در یکی از رستوران‌های خوب شهر و گشت کوتاهی در خجند گشت امروزمان را به پایان می‌رسانیم.
روز پنجم
بعد از خوردن صبحانه‌ای دلچسب برای گشت و بازدید راهی شهر زیبای خجند می‌شویم. بازدیدمان را با دژ قلعه و موزه‌ی شهر خجند شروع می‌کنیم. روی یکی از دیوارهای این موزه به خط سیریلیک عبارت "گفتار نیک، پندار نیک، کردار نیک" نوشته شده و آثار زیبایی در معرض نمایش قرار گرفته است.
قلعه دژ
نمایی از دژ و قلعه خجند
بعد از بازدید از "موزه‌ی خجند" به طرف کاخ ارباب می‌رویم، مجموعه‌ای بزرگ و زیبا که برای تاجیکان و تاریخ این سرزمین اهمیت زیادی دارد، چرا که بعد از 4 سال جنگ داخلی توانستند در این مکان به صلح برسند و سرزمین خود را آباد کنند. معماری این بنای باشکوه کمی شبیه معماری روسی است و تحت تأثیر شوروی سابق قرار گرفته.

“ نام قدیم خجند لنین بود و بعد استقلال یافتن این کشور در اکتبر 1991 به خجند تغییر نام داد. ”


بعد از این بازدید، برای گشت و گذار و خرید راهی پنجشنبه بازار شدیم. این بازار زیبا با معماری جذابش تنوع زیادی برای خرید کردن دارد و هر چیز را که بخواهید در این بازار می توانید پیدا کنید. بیشترین کالا هایی که در این بازار وجود دارد از کشور چین، روسیه و ترکیه وارد می‌شود. محصولات این بازار قیمت مناسبی دارند و مکان خوبی برای خرید  سوغاتی محسوب می‌شود. در نزدیکی بازار از مسجد و مصلی بزرگ شهر و آرامگاه شیخ مصلح الدین دیدن می‌کنیم که حال و هوای جالبی دارد و فرهنگ، سنت و زندگی مردمان تاجیک را می‌شود آنجا دید. بعد از گشت و گذار و خوردن ناهار در حاشیه بازار که حال و هوایی شبیه رستوران‌های اطراف بازار تهران دارند، مسیرمان را ادامه می‌دهیم و از تندیس لنین و امیر اسماعیل سامانی بازدید می‌کنیم. در تمام این شهر تندیس‌هایی از امیر اسماعیل سامانی به چشم می‌خورد، شخصیتی که مردمان این سرزمین احترام زیادی برای او قائل هستند.
با تماشای طولانی‌ترین رودخانه آسیای میانه گشت‌های امروز را به پایان می‌رسانیم. شهر خجند ما را به یاد اصفهان و رودخانه زاینده‌رودش می‌اندازد. درست مثل زاینده‌رود در روزهای پر آبی‌اش رودخانه آمودریا هم حس‌وحال عجیبی به این شهر داده است. بعد از گشت در شهر و خوردن شام در رستوران، به هتل برمی‌گردیم و گشت امروزمان به پایان می‌رسد.
روز ششم
روز ششم سفر است و وقت خداحافظی با خجند فرا رسیده. بنابراین کوله بار سفر را جمع می‌کنیم و راهی دیار و زادگاه شاعر بلند آوازه پارسی زبان، ابوعبدالله رودکی در شهر پنجکنت می‌شویم. حال‌وهوای روز ششم سفر با عرفان و شعر و شاعری ترکیب شده. قبل از رفتنمان از مقبره نمادین کمال خجندی صوفی و شاعر پارسی قرن هشتم در حاشیه رودخانه آمودریا دیدن می‌کنیم. این صوفی و شاعر بزرگ در شهر خجند به دنیا آمد و به تبریز رفت. به دستور سلطان حسین جلایر در آن شهر ماند و در خانقاهی به زهد و زندگی خود پرداخت و در آن شهر هم از دنیا رفت. اگرچه آرامگاه این شاعر بلند مرتبه در شهر تبریز است، اما به پاس احترام و زادگاه این عالم بلند مرتبه، خاکی را به عنوان پیشکش به خجند آوردند و مقبره نمادینی به احترام ایشان بنا کردند.
آرامگاه رودکی
نمایی از آرامگاه رودکی
بعد از آن مسیرمان را به سمت پنجکنت ادامه می‌دهیم، تقریبا 4 ساعت راه را باید طی کنیم تا به زادگاه و آرامگاه رودکی برسیم. از مسیر کوهستانی و پر پیچ‌وخم و حاشیه رودخانه زرافشان گذر می‌کنیم تا به روستای کوچک پنج رود در 15 کیلومتری پنجکنت برسیم. وقتی به پنجکنت می‌رسیم، مقبره‌ای زیبا با گنبدی فیروزه‌ای رنگ از دور نمایان می‌شود. این اقامتگاه متعلق به جناب رودکی بزرگ است، آرامگاهی آجری و هشت ضلعی که ایرانیان در ساخت آن نقش داشتند و تا حدی الهام گرفته از آرامگاه عطار نیشابوری است. در کنار مقبره رودکی آثار خانه‌ای وجود داشت که سندها و اشعار او نگه‌داری می‌شد و روی سقف و دیوار آتارخانه یا همان موزه اشعار او به زبان فارسی نوشته بود. بعد از بازدید از این موزه، به سوی شهر باستانی پنجکنت می‌رویم. برای استراحت راهی هتل می‌شویم و با گشت زدن دراین شهر کوچک بازدید امروزمان را به پایان می‌رسانیم.
روز هفتم
بعد از صرف صبحانه، برای ادامه‌ی گشت راهی شهر پنجکنت شدیم. گشت خود را با موزه شهر شروع می‌کنیم، موزه نسبتا بزرگی که آثاری کشف شده از تپه‌های باستانی اطراف شهر در خود جای داده است. بعد از دیدن موزه به سمت پارک اصلی شهر می‌رویم.

وحید محمدی

در یکی از سفرهایم وقتی به این پارک سر زدیم، به صورت اتفاقی مراسم رونمایی از تندیس شاعر بزرگ تاجیکی، جناب لایق شیرعلی برگزار شده بود. این شاعر بزرگ که بسیار مورد احترام مردم تاجیک است، در شهر پنجکنت به دنیا آمده و در سال 2000 میلادی از دنیا رفته است. مقبره‌ی او در شهر دوشنبه منطقه لوچاب قرار گرفته. از اشعار معروف او می‌توان به این شعر اشاره کرد:

نیست ملت را زبس یکپارچگی  پاره پاره لقمه ی شور و شریم   ریزه ریزه ، شرحه شرحه جسم وجان
بار ملت را کجا هم می بریم ؟        تاجیک و ایرانی و افغان چرا ؟      ما در این دنیا که از یک مادریم

بعد از آن به طرف شهر قدیمی پنجکنت که در فاصله 7 کیلومتری شهر قرار دارد می‌رویم. در روزگاری بسیار دور زندگی در پنجکنت جریان داشته و یکی از شهرهای مهم تاریخ در مسیر راه ابریشم محسوب می‌شده. فعالیت‌های باستان‌شناسی، قدمت این محوطه را به قبل از اسلام نسبت می‌دهند. بعد از بازدید از این شهر تاریخی به سایت جهانی یونسکو در 15 کیلومتری پنجکنت و در نزدیکی مرز بین دو کشور تاجیکستان و ازبکستان سری می‌زنیم و از محوطه باستانی سرزم با قدمتی حدود 5500 سال دیدن می‌کنیم. خوشبختانه، این محوطه‌ی تاریخی همچنان در حال کاوش و مرمت است و آثار بی نظیری را در حین حفاری کشف کرده اند. نقاشی و گچبری‌های زیبایی را از این محوطه به‌دست آورده‌اند که بسیاری از آن‌ها را در موزه شهر پنجکنت دیدیم.

“ برای بازدید از محوطه باستانی سرزم باید از قبل هماهنگ کنید تا در را به روی شما باز کنند. ”


بعد از خوردن ناهار در رستوران شهر به طرف شهر دوشنبه راهی می‌شویم. حدودا 4 ساعت طول می‌کشد تا به دوشنبه برسیم. بعد از رسیدن به شهر در هتل مستقر می‌شویم و بعد از آن آخرین گشت شبانه خود را در دوشنبه شروع می‌کنیم. بعد از خوردن شام، گشت امروزمان را به پایان می‌رسانیم. در شهر دوشنبه می‌توانید از رستوران‌های خوب شهر و نایت کلاب‌ها و کافه‌ها لذت ببرید و خاطرات خوبی را برای خودتان بسازید.
روز هشتم
دیگر به پایان سفر رسیدیم، اگرچه دل کندن از این کشور زیبا و اتمام سفری 8 روزه چندان خوشایند نیست، اما دیگر وقت رفتن است. اگر بلیط برگشتتان برای ظهر است هنوز فرصت گشت شهری دارید. بعد از تحویل دادن اتاق‌ها، راهی آتارخانه ملی یا موزه اصلی شهر شدیم که پیشنهاد می‌کنم حتما از این موزه دیدن کنید.
موزه ملی تاجیکستان
موزه ملی تاجیکستان
جلوی درب ورودی موزه تندیس بزرگی از کوروش کبیر و بزرگان ایران زمین مانند ابومسلم خراسانی، یعقوب لیث صفاری، ابن سینا و دیگر بزرگان تاریخی ایران دیده می‌شود. بعد از بازدید از موزه به طرف فرودگاه می‌رویم و این نقطه‌ی پایان این سفر 8 روزه خواهد بود.

امیدواریم این برنامه در سفر به تاجیکستان به شما کمک کند. اگر تجربه‌ی سفر به تاجیکستان را دارید، می‌توانید آن را با اسمارتیز در میان بگذارید. علاوه بر این، سوالات خود درباره‌ی سفر به تاجیکستان را در قسمت نظرات می‌توانید از ما بپرسید.
به تاجیکستان علاقه‌مندید؟ شاید خواندن مطالب «جاهای دیدنی تاجیکستان» و «رستوران های تاجیکستان» هم برای شما جذاب باشد.

برچسب مطالب

خوب که فکر می‌کنم می‌بینم توی 15 سال اخیر بیش از 1000 سفر رفتم، عاشق ماجراجویی و هیجانم و کل ایران رو با امیرارسلان (ماشینم) می‌چرخم. در واقع سفر کل زندگیم رو پر کرده و به عنوان لیدر هم کار می‌کنم.

امتیاز دهید نظری تا کنون ثبت نشده است
نظرتو با ما مطرح کن
نظرات دیگران
اولین نفری باشید که در مورد این مطلب نظر می‌دهد.