برنامه‌ی سفر به شیراز

شیما تیموری 28 مرداد، 1398
مدت مطالعه :
سفر به شیراز و برنامه‌ریزی برای دیدن همه‌ی جاهای دیدنی‌ شیراز کار سختی است. قبل از سفر با کلی انتخاب روبرو خواهید شد که نمی‌دانید از کجا و با چه ترتیبی بازدید‌شان شروع کنید؟ ما کمک‌تان می‌کنیم در سفر شیراز حداکثر استفاده از زمان را ببرید و برنامه‌ی سفر منظمی برای شیراز داشته باشید.3 روز، حداقل زمانی است که برای بازدید از جاهای دیدنی شیراز و گشت و گذار در شهر لازم دارید. اما اگر بخواهید زمان بیشتری در شیراز باشید و به شهرهای اطراف هم سر بزنید، مدت سفرتان بیشتر خواهد شد.
روز اول: شهر شیراز از دروازه قرآن تا مجموعه وکیل
اگر از سمت اصفهان، تهران یا مرودشت وارد شیراز شوید اولین جاذبه‌ای که خواهید دید دروازه قرآن شیراز است. دروازه‌ای که در سال 1398 و به خاطر وقوع سیل خیلی بیشتر از گذشته سر زبان‌ها افتاد و البته خاطرات بدی هم به جا گذاشت. عمر دروازه قرآن یا طاق قرآن به 1000 سال و خرده‌ای پیش برمی‌گردد یعنی زمانی که عضدالدوله دیلمی دستور ساختش را داد. محلی که به دروازه قرآن منتهی می‌شود سنگ‌فرش شده بنابراین خیلی راحت می‌توانید چند دقیقه‌ای در این بخش شهر پیاده‌روی کنید و عکس بگیرید.
در فاصله‌ی ده متری دروازه قرآن به مقبره‌ی خواجوی کرمانی می‌رسید. عارف و شاعری از قرن هشتم ه.ق (چیزی حدود 700 سال پیش) که آب و هوای شیراز وسوسه‌اش کرد از محل تولدش یعنی کرمان ببُرد و در شیراز زندگی کند. این‌که بدانید بر سر مزاری شخصی می‌روید که شعرهایش تاثیر عمیقی بر حافظ گذاشته، شاید برای‌تان جذاب‌تر باشد.
نمایی کلی از دروازه‌ قرآن شیراز
در این عکس موقعیت دروازه‌ قرآن شیراز و مجسمه‌ی خواجوی کرمانی به خوبی مشخص است.
بعد از دیدن مقبره‌ی خواجوی کرمانی می‌توانید سری هم به غارهای داخل بوستان خواجوی کرمانی بزنید. دانستن اینکه خواجوی کرمانی برای خلوت کردن و عبادت به یکی از این غارها پناه می‌برده، حس عجیبی به شما می‌دهد. به نظر من برای گشت و گذار در دروازه قرآن، دیدن مقبره خواجوی کرمانی و غارهای بوستان زمانی 1 ساعته کافی خواهد بود. در صورتی که با ماشین شخصی به شیراز سفر نکردید، می‌توانید از هر نقطه‌ای از شهر که هستید از تاکسی‌های شهری یا آنلاین استفاده کنید. مسیر رسیدن به دروازه قرآن خیلی سرراست است و نیازی نیست نگران پیدا کردن مسیر برای رسیدن به آن باشید.

“شیراز آنقدر خوش آب و هوا بوده که حتی خواجوی کرمانی را هم پاگیر کرد. او از خانه و کاشانه‌اش در کرمان بُرید و به شیراز آمد.”


اگر خسته‌ی راه نیستید و دوست دارید هرچه زودتر حافظیه را ببینید، توصیه می‌کنم بعد از دروازه‌ی قرآن به آرامگاه حافظ بروید چون خیلی به موقعیت‌تان نزدیک است. با این حال اگر خیلی خسته هستید و می‌خواهید سر فرصت مناسب و بدون عجله به سراغ حافظ بروید، این برنامه را در زمانی دیگر انجام دهید. هرجای شهر که باشید خیلی راحت می‌توانید از تاکسی‌های شهری یا آنلاین بخواهید که شما را به حافظیه ببرند. با ماشین شخصی هم از دروازه‌ی قرآن به سمت خیابان حافظ بروید تا تابلوی حافظیه را ببینید.
تصویری پانوراما از آرامگاه حافظ در یک روز نسبتا خلوت
نمی‌توانم بگویم که چند دقیقه یا چند ساعت برای بودن در حافظیه و لذت بردن از فضای جذاب و خیال‌انگیز اینجا کافی است. هرچقدر که دل‌تان بخواهد می‌توانید بمانید و لذت ببرید حتی تا ساعت 10:30 شب. بعد هم سری به کارگاه و نمایشگاه صنایع دستی محوطه‌ی پشتی مجموعه بزنید، سوغاتی و صنایع دستی ببینید یا بخرید و اگر گرسنه شدید حتما از دکه‌ی کناری مجموعه آش شیرازی بخرید یا خودتان را به آب‌میوه‌ای خنک مهمان کنید. 
به نظر من بهتر است قبل از ادامه‌ی شهرگردی به اقامتگاه‌تان بروید و کمی استراحت کنید. اگر بخواهید در مرکز شهر و نزدیک جاهای دیدنی اصلی شیراز اقامت کنید، انتخاب‌های زیادی خواهید داشت مثل اقامتگاه‌های بوم‌گردی راز، پنج‌دری، سپهری، سی راه، پرهامی، ستایش و هتل‌های نیایش، فروغ، پارک، پارسه، ارگ، جهانگردی و زندیه.
دلتان می‌آید برای استراحت بین روز به خانه‌ی منطقی‌نژاد نروید؟
بهتر است بعد از استراحت‌ و قبل از شروع شهرگردی اول سری به رستوران یا کافه‌ای بزنید و غذایی هم بخورید تا انرژی کافی برای گشت و گذار داشته باشید. کلا این ترفند برای شهرگردی خیلی خوب جواب می‌دهد، وقتی که سیر باشید، با دیدن تنقلات و غذاخوری‌ها وسوسه نمی‌شوید و مجبور نخواهید شد که برای غذا پول زیادی هزینه کنید.
برای غذا روی کافه‌های معروفی مثل ژولِپ، کافه شهر کاغذی و کافه فردوسی حساب کنید که همگی‌شان در مرکز شهر شیراز هستند و با جستجویی ساده در گوگل مپ یا Foursquare می‌توانید پیدایشان کنید. 
حالا بهتر است از مسجد وکیل در بافت مرکزی شهر شروع کنید. برای پیدا کردنش کار سختی در پیش ندارید، فقط کافی‌ست خودتان را میدان شهرداری شیراز برسانید که میدان معروفی است. بعد از آن با پیاده‌روی کوتاهی به مسجد وکیل می‌رسید. البته از خیابان‌های اطراف میدان مثل طالقانی، زند و لطفعلی‌خان زند هم می‌توانید به مسجد برسید. پیشنهاد می‌کنم در دیدن مسجد وکیل عجله نکنید و با صبوری و آرامش خاطر در صحن مسجد قدم بزنید، روی سکوها بنشینید و از سکوتی که در محیط مسجد حکم‌فرماست لذت ببرید.
آرامش مسجد وکیل را نمی‌شود فراموش کرد.
از مسجد که بیرون آمدید چند قدم آن‌ورتر می‌رسید به حمام وکیل. از جذاب‌ترین و متفاوت‌ترین حمام‌های ایرانی که حدود 250 سال پیش به دستور کریم‌خان ساخته شد. مجسمه‌های مومی که در بخش‌های مختلف حمام قرار گرفته، شما را با مراحل مختلف حمام رفتن در ایران قدیم آشنا می‌کند. راستی حتما وقتی در حال کشف سالن‌ها و اتاق‌های حمام هستید، به سقف هم نگاه کنید. با دیدن نقش و نگارهای آهک‌بُری حتما لذت می‌برید، صحنه‌هایی از شاهنامه مثل دیدار بیژن و منیژه، دیدار شیرین و فرهاد و داستان‌های قرآنی مثل معراج پیامبر، به چاه انداختن حضرت یوسف و ... از طرح‌های آهک‌بُری این حمام هستند.
نمایی پانوراما از داخل مسجد وکیل شیراز و آهک‌بُری‌های سقف | عکس: Masoud KM
مجسمه‌های مومی داخل حمام وکیل که حال و هوای روزگار مردم دوره‌ی زندیه را به خوبی نشان می‌دهند. | عکس: Matt Werner
حدود نیم ساعت تا 45 دقیقه طول می‌کشد تا در حمام وکیل بگردید و عکس‌های‌تان را بگیرید. بعد از بیرون آمدن از حمام وکیل، بهتر است در کافه‌ی نزدیک حمام مثل کافه رویال بنشینید و نفسی تازه کنید. چای یا قهوه‌ای سفارش بدهید و از محیط اطراف‌تان لذت ببرید.
حالا که استراحت کردید، وقتش رسیده که به بازار وکیل بروید. از کنار کافه رویال عبور کنید و در مسیری که به سمت خیابان زند می‌رود به راه‌تان ادامه دهید. به خیابان زند که رسیدید، به سمت راست بروید تا به ورودی بازار وکیل برسید. خیابان زند در حقیقت بازار وکیل را به دو راسته تقسیم کرده، راسته‌ی شمالی که رونق کمتری دارد و راسته‌ی جنوبی که سرای مشیر در انتهایش قرار گرفته. پارچه، دستبافت‌ها، صنایع دستی، عرقیجات و گیاهان کوهی و خوراکی‌های خوشمزه مثل مسقطی، کلوچه و نان فسایی از چیزهایی است که توصیه می‌کنم در این بازار بخرید. اما اگر به دنبال سوغاتی‌های صنایع دستی هستید که قیمت معقولی داشته باشند بهتر است از سرای مشیر خرید کنید.
برنامه‌ی بعد از ناهار را با دیدن خانه‌های تاریخی و محله‌ی سنگ سیاه شروع کنید و در نهایت به شاهچراغ برسید. اولین جایی که باید به آن سر بزنید، خانه‌ی سعادت است؛ خانه‌ای دوطبقه که نسبت به سایر خانه‌های قدیمی شیراز کوچک‌تر است اما دیدنش حس خوبی به شما می‌دهد. بعد از خانه‌ی سعادت می‌توانید به خانه‌ی معروف منطقی‌نژاد بروید که از لحاظ تزئینات یک سر و گردن از سعادت بالاتر است. این خانه در کوچه‌ی پشت مسجد نو قرار گرفته.

“شاید 1 ساعت زمان کافی برای بازدید از این خانه باشد. از ساعت 10 صبح تا 1 بعدازظهر و 16 تا 8 شب می‌توانید به خانه‌ی منطقی‌نژاد بروید. توصیه می‌کنم اینستاگرام خانه منطقی‌نژاد را دنبال کنید تا در جریان آخرین اخبار این خانه قرار بگیرید.”


حالا از خانه‌ی منطقی‌نژاد باید به سمت شاه‌چراغ بروید که راه دسترسی‌اش خیابان 9 دی است. در این قسمت از شهر و در نزدیکی شاه‌چراغ، ایستگاه ابتدایی اتوبوس‌های شرکت واحد قرار گرفته. برای همین هنگام عبور از خیابان مواظب باشید. به خاطر نبود محدودیت زمانی شب هم می‌توانید برای زیارت شاه‌چراغ بروید.
در همین محله‌ی سنگ سیاه، چندین بنای تاریخی دیگری هم هست که می‌توانید برای دیدن‌شان برنامه‌ریزی کنید مثل موزه‌ی خانه‌ی فروغ‌الملک، آرامگاه سیبویه فارسی، کلیسای ارامنه شیراز، امامزاده‌ی بی‌بی‌ دختران و خانقاه احمدی. بازدید از همه‌ی این بناها امکان‌پذیر است به جز خانقاه احمدی اما مسئول خانقاه به احتمال زیاد اجازه خواهد داد تا شما خانقاه را ببینید.
روز دوم: تخت جمشید، نقش رستم و پاسارگاد
پیشنهاد می‌کنم صبح روز دوم سفر به شیراز را به دیدن تخت جمشید، نقش رستم و پاسارگاد اختصاص دهید که خارج از شهر هستند و تقریبا یک روز کامل لازم دارند. برای رفتن به این سه جای معروف و دیدنی شیراز، می‌توانید از تاکسی‌های داخل ترمینال شیراز، سرویس‌های کرایه‌ای داخل هتل‌ها و محل اقامت‌تان و همچنین تورهای یک‌روزه‌ای که از شیراز برگزار می‌شوند، استفاده کنید. فقط این نکته را یادتان باشد که تاکسی‌های آنلاین یا اینترنتی به خارج از شهر سرویس ندارند بنابراین فکر رفتن به تخت جمشید با تاکسی اینترنتی را از سر بیرون کنید.
اگر بالای دامنه‌ی کوه رحمت بایستید، نمایی کلی از مجموعه‌ی تخت جمشید را خواهید داشت. | عکس: هادی نیک‌خواه
اگر قرار باشد تخت جمشید را در شب ببینیم... | عکس: Mohammadreza Mohitazar
قبل از حرکت، آب معدنی و تنقلات با خودتان داشته باشید تا در ادامه‌ی مسیر گرسنه یا تشنه نشوید. برای برنامه‌ی ناهاری هم می‌توانید در رستوران‌های تخت جمشید ناهار بخورید. اولین جایی که در برنامه‌ی بازدیدی روز دوم خواهید دید، تخت جمشید است. حدود یک ساعت طول خواهد کشید تا از شیراز به تخت جمشید برسید. معمولا حدود 3 ساعت برای این دیدن تخت جمشید کافی است.

“پیشنهاد می‌کنم از عینک‌های واقعیت مجازی که در ورودی تخت جمشید کرایه داده می‌شوند استفاده کنید تا تخت جمشید را مثل همان روزهای اوجش در دوره‌ی هخامنشی ببینید. ”


بعد از تخت جمشید و به فاصله‌ی 9 کیلومتری در آن سمت جاده‌ی مرودشت، به نقش رستم خواهید رسید. اینجا هم بعد از پرداخت ورودی وارد محوطه‌ی عظیمی خواهید شد که یادگار دوران هخامنشی و ساسانی است. متاسفانه امکانات رفاهی در اطراف نقش رستم وجود ندارد، بنابراین نمی‌توانید مدت خیلی طولانی اینجا باشید.
اگر قرار باشد از فاصله‌ای دورتر و بالا به آرامگاه‌های صخره‌ای نقش رستم نگاه کنیم. | عکس: Daniel Bago
بعد از نقش رستم و در بزرگراه مرودشت-سعادت‌شهر به راه‌تان ادامه دهید تا به آخرین نقطه‌ی بازدیدی یعنی پاسارگاد و آرامگاه کوروش کبیر برسید. حدود 50 دقیقه طول می‌کشد تا از نقش رستم به پاسارگاد برسید. در فاصله‌ی یک کیلومتری آرامگاه کوروش باید از ماشین پیاده شوید و پیاده به سمت آرامگاه بروید. مسیر رسیدن به مقبره کوروش کاملا مشخص است و دو طرفش درخت‌کاری شده. معمولا صدای موسیقی سنتی از بلندگوهای تعبیه شده در میان درخت‌ها به گوش‌تان خواهد رسید که حس و حال عجیبی را به شما می‌دهد.
خیلی قبل‌ترها حفاظ شیشه‌ای دور مقبره‌ی کوروش نبود. | عکس: Momo Rabiefar
مقصد آخر بازدید روز دوم‌تان
همین‌جا خواهد بود و به نظر من پایان خوبی برای یک روز تاریخ‌گردی است. اگر هم نیاز به کمی تفریح دارید، می‌توانید به شاتل‌های برقی که در نزدیکی مقبره است برای دیدن کاخ‌ پاسارگاد بروید. خوشبختانه هزینه‌ای که برای شاتل پرداخت می‌کنید شامل راهنما می‌شود و نیازی نیست که با تکیه بر اینترنت و اطلاعات درست و غلط مجازی کارتان را راه بیندازید.
در آخر روز دوم و برگشت به شیراز خوردن غذایی شیرازی و خوشمزه می‌چسبد. برای شام خودتان را به یکی از رستوران‌های شیراز مثل کته ماس یا صوفی مهمان کنید.
روز سوم: برگشت به شهر شیراز
برای شروع روز سوم گشت و گذار در شیراز چه جایی بهتر از مسجد نصیر الملک؟ صبحانه‌ای پر و پیمان بخورید و حدود ساعت 7:30 یا 8 صبح در این مسجد باشید تا بتوانید دنیای رنگی رنگی مسجد صورتی را ببینید. این زمان بهترین وقت برای دیدن زیبایی مسجد نصیرالملک است. تا ساعت 9 وقت دارید تا زیبایی‌های مسجد را در قسمت شبستانش ببینید بعد از آن شلوغی می‌ماند و کم‌نوری.
وقتی صبح خیلی زود به نصیرالملک بروید، شانس گرفتن چنین عکسی را هم خواهید داشت. | عکس: Tim Chong
حق هم دارند درگیر این همه زیبایی معماری اسلامی ایران باشند. | عکس: Feng Wei
بعد از دیدن مسجد نصیرالملک با پیاده‌روی کمی به نارنجستان قوام و موزه‌ی زینت‌الملک خواهید رسید. ورودی نارنجستان قوام در خیابان لطفعلی‌خان زند است و ورودی موزه‌ی زینت‌الملک در کوچه‌ی بغل نارنجستان.
نارنجستان قوام همان‌جایی است که ورودی‌کاشی‌کاری‌اش خیلی معروف است. منظورم همان سه نفر خدمت‌کاری است که با قدح، جام و ظرفی پر از میوه نقش شده‌اند.
بعد از دیدن عمارت نارنجستان قوام و آیینه‌کاری‌هایش باید به موزه‌ی زینت‌الملک بروید که در حقیقت اندرونی عمارت نارنجستان قوام بوده. صاحب این خانه، زینت‌الملک از زنان خیّر شیراز بوده که سفره‌های خیریه هم در خانه‌اش برپا می‌کرده. به خاطر داشتن مجسمه‌های مومی از مشاهیر مختلف شیرازی و ایرانی از دوره‌های مختلف، به اینجا موزه‌ی مادام توسو ایران هم می‌گویند.
به محض این‌که وارد حیاط نارنجستان می‌شوید، ساختمان و حوض وسط آن را خواهید دید. | عکس: dynamosquito
بعد از زینت‌الملوک بهتر است پیاده یا با ماشین به ارگ کریم‌خانی سر بزنید و پالوده‌ی شیرازی هم بخورید. خیلی‌ها پیشنهاد می‌کنند که داخل ارگ کریم‌خانی نروید چون نکته‌ی خاصی برای دیدن ندارد و چیزی را از دست نخواهید داد.با این حال انتخاب با خودتان است. بعد از دیدن ارگ کریم‌خان می‌توانید سری به بستنی‌فروش‌های پشت ارگ بزنید و خودتان را به خوردن پالوده‌ای مهمان کنید.
محوطه‌ای که برای بیرون ارگ کریم‌خان در نظر گرفته شده برای نشستن و پیاده‌روی مناسب است. | عکس: Nadja MH
برای رسیدن به مقصد بعدی یعنی باغ ارم شیراز می‌توانید تاکسی کرایه کنید. حدود 10 دقیقه طول می‌کشد تا از مقصد بعدی به اینجا برسید. گیاهان مختلفی که در این باغ نگهداری می‌شوند و درختان سرو آن به شدت معروفند. البته نباید از عمارت وسط باغ هم گذشت که با حوض جلویش در بیشتر عکس‌های کارت پستالی و اینستاگرامی باغ ارم پای ثابت هستند. متاسفانه امکان بازدید از داخل عمارت وجود ندارد و شما باید به دیدن نمای ظاهری‌اش بسنده کنید. اگر احساس گرسنگی کردید یا دلتان دمنوشی شیرازی خواست، می‌توانید به کافه‌ی داخل محوطه‌ی باغ سر بزنید.
باغ ارم به طور کلی شلوغ‌ترین باغ شیراز است. | عکس: هادی نیک‌خواه
45 دقیقه زمان تقریبا مناسبی برای گشت و گذار در باغ ارم است، بعد از آن می‌توانید تا جایی که خسته نیستید در بلوار ارم قدم بزنید و از دیدن خانه‌های شیرازی این بلوار لذت ببرید و بعد با تاکسی به سعدیه بروید که تقریبا سمت مخالف باغ ارم و آن سوی شهر است. در مسیر رسیدن به سعدیه می‌توانید به باغ دلگشا هم بروید که قدیمی‌ترین باغ شیراز است. درختان بهارنارنج اینجا قدمت زیادی دارند که در فصل بهار شکوفه می‌دهند و فضای بسیار رویایی و دلپذیری را ایجاد می‌کنند.
عکس از این بهتر؟ گل کاغذی شیرازی باشد و در پس‌زمینه آرامگاه سعدی؟ | عکس: Bamdad Norouzian
برای پایان سفر شیراز، انداختن سکه در سعدیه را فراموش نکنید.
در آخر و بعد از دیدن باغ دلگشا به سعدیه خواهید رسید. جایی که قبل از محل دفن سعدی به عنوان خانقاه او استفاده می‌شد. بعد از این‌که سعدی فوت کرد، خانقاهش تبدیل به آرامگاهش شد.

“برنامه‌ای که خواندید، برای سه روز سفر به شیراز مناسب خواهد بود. با این حال اگر بتوانید زمان خود را به خوبی مدیریت کنید، جاهای دیدنی بیشتری را در داخل شهر شیراز خواهید دید. ”

شیما تیموری

ایندیاناجونز از بچگی برام جذاب بود. برای همین رفتم سراغ باستان‌شناسی و تا فوق لیسانس ادامه‌ش دادم. از طرف دیگه سفر هم چیزی نیست که بتونم ازش دست بکشم؛ دوسش دارم. اصلا با سفر می‌تونی خودتو به چالش بکشی و اون قدرت پنهون درونتو بیاری بیرون. حیوانات، موسیقی، تکنولوژی، سریال و کتاب هم در لیست دوست‌داشتنی‌های منه و بدون اونا زندگیم یکنواخت و روتینه. من شیما هستم، الان و به وقت محلی 29 سالمه :)

امتیاز دهید 1 دیدگاه
نظرتو با ما مطرح کن
نظرات دیگران
مریم

در مورد باغ ارم نوشتید که امکان بازدید از داخل عمارتش نیست من امسال رفتم وقسمتی از طبقه پایین که تبدیل به فروشگاه شده و نقاشی روی کاشی های سقفی فوق العاده ای داره بازه، و در مورد ارگ کریمخان که گفتید ارزش بازدید نداره من دوبار دیدم اش و ازش لذت بردم یک خونه و باغ ایرانی کامله با حمام و بادگیر و شمسه و حوض مرکزی و...

اسمارتیز :سلام. مرسی که اطلاعات مارو به روز کردید. حتما چک میشه این قضیه درباره باغ ارم. راجع به ارگ هم من نوشتم که افراد زیادی می‌گن ارزش زیادی نداره برای بازدید با این حال همه چیز بستگی به خود فرد و سبک سفرش برای بازدید جاهای دیدنی داره. خلاصه که دمتون گرم برامون پیام گذاشتید. خیلی ارزش داره این کارتون :)